ТҮРКПАнын байкоочулары Түркистан шаарында жолугушууларды өткөрүштү

2026-жылдын 14-мартында ТҮРКПАнын Эл аралык референдумга байкоо жүргүзүү миссиясынын Түркистан боюнча тобу 2026-жылдын 15-мартына белгиленген Казакстандагы Конституциялык референдумга кыска мөөнөттүү байкоо жүргүзүүнүн алкагында Түркистан шаарында бир катар жолугушууларды өткөрдү.

Миссия мүчөлөрү алгач Түркистан шаарынын акими Азимбек Пазылбекулы мырза менен жолугушту. ТҮРКПАнын Айлана-чөйрө, табигый ресурстар жана саламаттыкты сактоо боюнча комиссиясынын Төрагасынын орун басары, Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын депутаты Тахир Акюрек мырза көрсөтүлгөн жылуу меймандостук үчүн ыраазычылык билдирди. Ал Түркистан шаары менен өзүнүн туулуп-өскөн шаары Коньянын ортосундагы тыгыз маданий байланыштарды белгилеп, аларды боордош түрк шаарлары катары мүнөздөдү. Тахир Акюрек мырза Казакстан Республикасынын Президенти Касым-Жомарт Токаев мырза тарабынан 2026-жылдын 11-февралында жалпы элдик референдум өткөрүү тууралуу кабыл алынган жарлыкка токтолуп, бул иш-чара Казакстан үчүн чоң мааниге ээ экенин жана жалпы түрк дүйнөсү үчүн да маанилүү маани алып келерин белгиледи.

ТҮРКПАнын Укуктук маселелер жана эл аралык байланыштар боюнча комиссиясынын мүчөсү, Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын депутаты Филиз Кылыч айым Түркистан шаары динамикалуу өнүгүп жаткан шаар жана Казакстандын руханий борбору экенин белгиледи. Ал ТҮРКПАнын Айлана-чөйрө, табигый ресурстар жана саламаттыкты сактоо боюнча комиссиясынын мүчөсү, Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын депутаты Кадим Дурмаз мырза менен бирге шаар бийлигине жылуу кабыл алгандыгы үчүн ыраазычылык билдирип, Миссия референдумга эл аралык стандарттарга ылайык көз карандысыз жана калыс байкоо жүргүзүүгө милдеттүү экенин дагы бир жолу тастыктады.

Өз сөзүндө Түркистан шаарынын акими Азимбек Пазылбекулы мырза Түркистанды Казакстандын жана жалпы түрк дүйнөсүнүн маданий жана руханий жүрөгү экенин белгилеп кетти. Ал Кожа Ахмет Ясавинин күмбөзүнүн маанилүүлүгүнө токтолуп, 2018-жылы Түркистан шаары Түркистан облусунун административдик борбору болгондон бери шаар тез өнүгүп келе жатканын айта кетти. Аким Миссия мүчөлөрүнө шаар референдумга толугу менен даяр экенин билдирип, Түркистан шаарында өтө турган алдыдагы эл аралык саммит тууралуу маалымат берди. Аталган саммитке сегиз мамлекеттин лидерлери, анын ичинде Түркия Республикасынын Президенти Режеп Тайип Эрдоган мырза катышары күтүлүүдө.

Кийинчерээк ТҮРКПАнын байкоочулары Түркистан облусунун аймактык референдум комиссиясынын Төрагасы Ансар Усербаев мырза менен жолугушту. Ал миссия мүчөлөрүнө жалпы элдик референдумга даярдык көрүү иштери тууралуу маалымат берди. Анын айтымында, облус аймагындагы шайлоо участоктору толугу менен жабдылып, иш алып барууга даяр, анын ичинде инфраструктура жана ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген адамдарга, ошондой эле угуу жана көрүү мүмкүнчүлүгү чектелген жарандарга жеткиликтүүлүктү камсыз кылуучу атайын каражаттар каралган. Бардык шайлоочулардын инклюзивдүү катышуусун камсыз кылуу үчүн атайын чаралар көрүлгөн.

Ансар Усербаев мырза эл аралык байкоо жүргүзүү миссияларынын маанилүүлүгүн белгилеп, ТҮРКПАнын Миссиясынын катышуусун жогору баалады. Ал референдум көз карандысыз Казакстандын демократиялык өнүгүүсүндөгү маанилүү этаптардын бири экенин белгиледи.

Өз кезегинде Филиз Кылыч айым конструктивдүү диалог үчүн Усербаев мырзага ыраазычылык билдирип, ТҮРКПАнын Миссиясы эл аралык стандарттарга ылайык көз карандысыз жана калыс байкоо жүргүзүүгө берилгендигин дагы бир жолу белгиледи. Ал добуш берүү процесси аяктагандан кийин Миссия байкоонун алдын ала жыйынтыктары боюнча билдирүү даярдап, сунуштай турганын маалымдады.

ТҮРКПАнын Эл аралык референдумга байкоо жүргүзүү миссиясы Казакстандын Астана, Алматы жана Түркистан шаарларында байкоо жүргүздү. Миссиянын Түркистан боюнча тобунун курамына ТҮРКПАнын комиссияларынын жана Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын мүчөлөрү Тахир Акюрек мырза, Филиз Кылыч айым жана Кадим Дурмаз мырза, ТҮРКПАнын Эл аралык Катчылыгынын кызматкерлери – Комиссия катчысы Кадир Яман мырза жана Изилдөө боюнча эксперт Камила Музаффарли айым, ошондой эле Түркиян Парламентинин Аппаратынын өкүлү, Мыйзам чыгаруу боюнча эксперт Эржан Дурдулар кирди.