Бішкек қаласында ТҮРКПА-ның XV пленарлық отырысы өтті

2026 жылғы 20 қазанда Қырғыз Республикасының Бішкек қаласында Қырғыз Республикасы Жогорку Кеңешінің ұйымдастыруымен Түркі мемлекеттерінің Парламенттік Ассамблеясының (ТҮРКПА) XV пленарлық отырысы өтті.

«Жасанды интеллект пен технологиялық прогресс дәуіріндегі Түркі әлеміндегі парламенттік ынтымақтастық» тақырыбында өткен пленарлық отырысқа Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия және Солтүстік Кипр Түрік Республикасы (СКТР) парламенттерінің төрағалары бастаған мүше және бақылаушы парламенттердің делегациялары, қонақ ретінде Өзбекстан Республикасы Олий Мәжілісінің делегациясы, сондай-ақ түркі ынтымақтастық ұйымдарының, бақылаушы ұйымдар мен басқа да халықаралық құрылымдардың басшылары және өкілдері қатысты. Атап айтқанда, іс-шараға Түркі мемлекеттері ұйымы (ТМҰ), Түркі мәдениетінің халықаралық ұйымы (ТҮРКСОЙ), Түркі академиясы, Түркі мәдениеті және мұрасы қоры, Қара теңіз экономикалық ынтымақтастығы Парламенттік Ассамблеясы (ҚТЭЫ ПА), Ислам ынтымақтастығы ұйымына мүше мемлекеттердің Парламенттік одағы, Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңес (АӨСШК), Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының Парламентаралық Ассамблеясы (ТМД ПА), Толеранттылық пен бейбітшілік жөніндегі жаһандық кеңес және Түркі әлемі муниципалитеттерінің одағы өкілдері қатысты.

Іс-шара ТҮРКПА-ның қазіргі төрағасы, Қырғыз Республикасы Жогорку Кеңешінің Төрағасы Мәрлен Маматалиевтің құттықтау сөзімен ашылды. Пленарлық отырыста мүше мемлекеттер парламенттерінің басшылары – Әзербайжан Республикасы Милли Мәжілісінің Төрайымы Сахиба Гафарова, Қазақстан Республикасы Құрылтайының Төрағасы Айбек Дәдебай, Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісінің Төрағасы Нуман Куртулмуш, сондай-ақ бақылаушы мәртебесінде Солтүстік Кипр Түрік Республикасы Ассамблеясының Төрағасы Зия Өзтүрклер, Өзбекстан Республикасы Олий Мәжілісі Сенатының Төрайымы Танзила Нарбаева, ТҮРКПА Бас хатшысы, Елші Рамиль Гасан және басқа да қатысушылар сөз сөйледі.

XV пленарлық отырыстың күн тәртібіне ТҮРКПА тұрақты комиссияларының баяндамалары мен ұсынымдарын, «ТҮРКПА-ға мүше мемлекеттерде өнеркәсіптік меншік құқықтарын қорғау туралы», «Балаларды олардың денсаулығы мен дамуына зиян келтіретін ақпараттан қорғау туралы», «Бірлескен кәсіпорындар туралы» және «Курорттар, жағалаудағы сауықтыру және табиғи емдеу орындары туралы» үлгілік заңдарды қабылдау, ТҮРКПА-ның сайлауды байқау миссияларының қорытынды есептерін қарау, 2027 қаржы жылына арналған бюджетті бекіту, ТҮРКПА комиссияларының төрағалары мен олардың орынбасарларын, сондай-ақ ТҮРКПА Бас хатшысының орынбасарларын сайлау мәселелері енгізілді.

Пленарлық отырыс аяқталғаннан кейін баспасөз конференциясы өткізілді. Оған Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан және Түркия парламенттерінің төрағалары, сондай-ақ ТҮРКПА Бас хатшысы қатысып, сөз сөйледі.

Қырғыз Республикасы Жогорку Кеңеші ұсынған Бектұр Базакечов пен Қазақстан Республикасы Құрылтайы ұсынған Сәулекүл Сайлауқызы ТҮРКПА Бас хатшысының орынбасарлары болып сайланды.

Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаты Әмірбек Оспанбеков ТҮРКПА-ның Экономикалық ынтымақтастық жөніндегі комиссиясының төрағасы, Қырғыз Республикасы Жогорку Кеңешінің депутаты Ұлықбек Карыбек уулу Білім беру, мәдениет, әлеуметтік және гуманитарлық мәселелер жөніндегі комиссиясының төрағасы болып сайланды. Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаты Сатыбалды Бұршақов ТҮРКПА-ның Құқықтық мәселелер және халықаралық қатынастар жөніндегі комиссиясы төрағасының орынбасары, Қырғыз Республикасы Жогорку Кеңешінің депутаты Бекмырза Эргешов Экономикалық ынтымақтастық жөніндегі комиссия төрағасының орынбасары, ал Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісінің депутаты Тахир Акйүрек Қоршаған орта, табиғи ресурстар және денсаулық сақтау жөніндегі комиссия төрағасының орынбасары болып сайланды.

Ассамблея пленарлық отырыста ұсынылған Әйел парламентшілер тобы мен Жас парламентшілер тобының баяндамалары мен ұсынымдарын да назарға алды. ТҮРКПА-ның XVI пленарлық отырысын 2026 жылы Түркия Республикасында өткізу туралы шешім қабылданды.

ТҮРКПА-ның XV пленарлық отырысы Бішкек декларациясының қабылдануымен аяқталды.